OK SUS

 

 
 

 
 

2014/2015

Ocenianie kształtujące w Szkole Uczącej Się to kompleksowy program Całościowego Rozwoju Szkoły (poziom podstawowy), którego celem jest podniesienie efektywności nauczania i uczenia się przez wykorzystanie oceniania kształtującego.

Zastosowanie metod OK pozwala nauczycielowi modyfikować dalsze nauczanie i przekazywać uczniom informację zwrotną pomagającą im się uczyć.

Wejście do programu to pierwszy krok na drodze do uzyskania przez szkołę  Tytułu Szkoły Uczącej Się – certyfikatu jakości nauczania z wykorzystaniem OK.

Jak pracuje nauczyciel stosujący ocenianie kształtujące?
Nauczyciel stosujący ocenianie kształtujące określa cele lekcji i formułuje je w języku zrozumiałym dla ucznia, ustala wraz z uczniami kryteria oceniania, czyli to, co przy ocenie będzie brał pod uwagę, rozróżnia funkcje oceny sumującej i kształtującej, buduje atmosferę uczenia się, pracując i z uczniami i z rodzicami, potrafi formułować pytania kluczowe, potrafi zadawać pytania angażujące ucznia w lekcję, stosuje efektywną informację zwrotną, wprowadza samoocenę i ocenę koleżeńską.

W SP 15 każdy nauczyciel dysponuje Metodnikiem OK-eja

1. Światła – trzy kartki w kolorach: zielonym, żółtym i czerwonym

Uczniowie prezentują odpowiedni kolor w celu poinformowania:

  • zielony – daję sobie świetnie radę, wszystko rozumiem
  • żółty – mam pewne wątpliwości
  • czerwony – nic nie rozumiem, ratunku

Po zastosowaniu tej techniki nauczyciel może poprosić „zielonych” o wytłumaczenie wątpliwości w parach „żółtym”, natomiast „czerwonym” sam powinien wytłumaczyć wszystko od początku. Innym wariantem tej metody jest używanie tylko dwóch świateł: zielonego i czerwonego na wyrażenie zgody lub jej braku. Światła powinny stać na ławce każdego ucznia i być w ciągłym użyciu.

2. Karty: A, B, C i D

Nauczyciel zadaje uczniom pytanie z możliwością czterech różnych odpowiedzi. Uczniowie po zastanowieniu się (najlepiej w parach) decydują, którą odpowiedź wybierają. Ważne jest, aby uczniowie umieli uzasadnić swój wybór.

3. Białe tablice

Nauczyciel zadaje pytanie, a uczniowie piszą odpowiedź ścieralnym flamastrem na białej tablicy. Podnoszą swoją tablicę i nauczyciel ma obraz odpowiedzi całej klasy. Metoda zmusza każdego ucznia do udzielenia odpowiedzi. Ważne jest, aby białe tablice stosować w sposób ciągły, a nie tylko od czasu do czasu.

4. Patyczki

Na początku lekcji uczniowie oddają nauczycielowi patyczki ze swoimi imionami. Nauczyciel po zadaniu pytania (najlepiej skierowanego do pary uczniów) losuje patyczek z imieniem ucznia, który odpowiada. Zapewnia to różnorodność wyboru osób i mobilizuje każdego ucznia do poszukiwania odpowiedzi. Metoda ta wymaga wprowadzenia i przestrzegania zasady „niepodnoszenia rąk”. Patyczki nie powinny być stosowane do sprawdzania wiedzy uczniów, ale do poszukiwania odpowiedzi na pytanie wymagające myślenia.

5. Wyjściówki

Podczas podsumowania lekcji lub tematu nauczyciel poleca uczniom wpisać odpowiedź na pytanie na małej karteczce zatytułowanej – Wyjściówka. Nauczyciel zbiera i analizuje odpowiedzi uczniów. Przykładowe pytania do wyjściówek zamieszczone są na osobnej kartce w Metodniku. 

 

Dwie kostki metodyczne pomagają nauczycielowi w rozpoczynaniu i podsumowaniu lekcji. Kostka – DOBRY POCZĄTEK organizuje nadbudowywanie nowej wiedzy na wiedzy już posiadanej przez uczniów, a kostka – PODSUMOWANIE pomaga w refleksji nad tym, czego uczniowie się nauczyli. Zachęcamy do używania obu kostek przez jednego nauczyciela w różnych klasach, niezależnie od poziomu szkoły i wykładanego przedmiotu.

Kostki można stosować w różny sposób, my rekomendujemy następujący sposób:

  • Prosimy jednego z uczniów, aby rzucił kostką, i odczytał na głos pytanie*
  • Polecamy uczniom, aby zastanowili się nad odpowiedzią na to pytanie w parach.
  • Wybieramy losowo kilkoro uczniów do udzielenia odpowiedzi.

*Jeśli wypadnie Logo, uczeń sam wybiera pytanie, które chciałby zadać.

Kostka niebieska – DOBRY POCZĄTEK

Pytania na ściankach kostki:

  1. Co cię zainteresowało w tym temacie?
  2. Jak wytłumaczysz innemu uczniowi, dlaczego ten temat jest ważny?
  3. O czym, twoim zdaniem, będzie ta lekcja?
  4. Jakie masz pytania związane z tym tematem?
  5. Co już wiesz na ten temat?
  6. Logo Szkoły Uczącej Się

Kostka na dobry początek pomaga nauczycielowi w nadbudowywaniu wiedzy na tym, co już uczniowie wiedzą (konstruktywistyczne nauczanie). Uczniowie nie są białą kartą na której nauczyciel zapisuje nowe treści. Mają już pewną wiedzę, własne preferencje i zainteresowania. Warto je poznać, aby zacząć temat w odpowiednim miejscu, skorzystać z nabytej wcześniej wiedzy  uczniów i „dokleić” nowy temat do tego, co już uczniowie wiedzą. Nabudowywanie wiedzy jest niezbędnym warunkiem efektywnego procesu uczenia się uczniów.

Kostka czerwona – PODSUMOWYWANIE

Pytania na ściankach kostki:

  1. Czego jeszcze chcesz się dowiedzieć na ten temat?
  2. Jak, twoim zdaniem, najlepiej nauczyć kogoś  tego tematu?
  3. Co z tego tematu jest dla ciebie ważne?
  4. Jak zastosujesz ten temat  w życiu?
  5. Co z tego tematu powinniśmy zapamiętać?
  6. Logo Szkoły Uczącej Się

Podsumowanie lekcji  razem z uczniami wspomaga proces uczenia się uczniów i nadaje mu sens. Okazja do refleksji dotyczącej osiągnięć sprawia, że rosną szanse, iż uzyskana wiedza zostanie w głowie ucznia. Podsumowanie buduje odpowiedzialność ucznia za uczenie się oraz zwiększa jego satysfakcję z tego procesu. Z doświadczenia wiemy, że nauczycielom często nie wystarcza czasu na podsumowanie lekcji. Mamy nadzieję, że nasza kostka podsumowująca pomoże.

Uwagi:

  • Warto, aby to uczeń rzucał kostką, a nie nauczyciel. Warto również, aby uczeń rzucał kostką na forum klasy, a nie np. na ławce.
  • Trzeba losować ucznia, który rzuca kostką, aby każdy miał okazję to kiedyś zrobić.
  • Nie zalecamy zmieniania wylosowanego pytania. Każde z zamieszczonych pytań może pobudzić uczniów do refleksji. W przypadku wylosowania loga uczeń może sam wybrać pytanie z proponowanych na kostce lub wymyślić swoje własne.
  • Można nakleić na kostkę inne pytania i używać jej w innych celach, nie tylko na początku lub na końcu lekcji.

Kostka może być używana również w trakcie lekcji, gdy nauczyciel uzna, że warto poznać, co już uczniowie wiedzą lub czy cele lekcji są realizowane.

  • Gotowa kostka nie jest konieczna do rozpoczynania i kończenia lekcji, każdy z nauczycieli może sam wykonać podobną kostkę dla własnych potrzeb.

 

 
 

2013/2014

Ocenianie Kształtujące

Informacja dla rodziców

Szanowni Państwo!

W tym roku szkolnych chcemy zapoczątkować pewne zmiany w systemie nauczania. Postanowiliśmy na stałe do praktyki szkolnej wprowadzić Ocenianie Kształtujące. Metodę, która sprawdziła się już w bardzo wielu szkołach w Polsce.

Najkrótsza, a zarazem dużo mówiąca informacja o OK. brzmi następująco: jest to dawanie uczniowi informacji zwrotnej o tym, co już opanował, czego powinien się jeszcze nauczyć i w jaki sposób ma to zrobić.

Co praca metodą OK. oznacza dla dziecka, dla Państwa i dla nas, nauczycieli? Przede wszystkim zweryfikowanie dotychczasowych zasad, metod nauczania, wyciągnięcie wniosków – jak człowiek uczy się najskuteczniej, co mu pomaga i jak to wykorzystać.

Jak wyglądają lekcje OK.?

Nauczyciel na każdej lekcji podaje uczniom jej cele i to w języku dla ucznia zrozumiałym. Liczymy, że wpłynie to na wzrost motywacji. Uczeń świadomy tego, po co coś robi – wykonuje to chętniej.

Do każdej lekcji określamy wymagania (w języku OK. – NACOBEZU), czyli to na co będziemy zwracać uwagę. Sprawdzamy tylko to, co zawarliśmy w wymaganiach, szczegółowo informujemy, co będzie oceniane. Dla Państwa będzie to wskazówka, jak pomóc dziecku w przygotowaniu się do zajęć. Uczeń natomiast bierze odpowiedzialność za własną naukę.

Wprowadzamy techniki zadawania pytań, które angażują wszystkich uczniów, motywują ich do pracy na lekcji, dają czas na zastanowienie się, nie wymagają natychmiastowej odpowiedzi.

Pomagamy się uczyć. Zamiast stopnia nauczyciel najpierw przekazuje informację zwrotną, daje szanse nadrobienia zaległości. Same stopnie nie znikną, ale jest szansa, że będą znacznie lepsze.

Zwiększamy podczas lekcji % metod takich jak: wspólna dyskusja, poszukiwanie rozwiązań, ustalenie odpowiedzi w parach, praca w małych grupach. Korzyści z tego płynące to przede wszystkim: poczucie bezpieczeństwa, możliwość uczenia się od siebie wzajemnie, ćwiczenie umiejętności współpracy.

Nie niszczymy indywidualności dziecka, a wprost przeciwnie. Uczenie się jest procesem indywidualnym, a dzięki OK. każde dziecko ma szanse pracować we własnym tempie i odnieść sukces.

Dajemy rodzicom rzetelne informacje o postępach dziecka, dajemy rady jak z nim pracować, planujemy wspólnie rozwój ucznia .

Nie ma prawdziwego Oceniania Kształtującego bez rodziców uczniów. Metoda opiera się na współpracy pomiędzy nauczycielem, uczniem i jego rodzicami. Dlatego też od początku informujemy państwa o tej metodzie i liczymy na wsparcie. O szczegółach i postępach będziemy informować na bieżąco. Miejmy nadzieję, że już wkrótce wspólnie będziemy się cieszyć z sukcesów dzieci.

Zapraszamy do odwiedzania strony www.ceo.org.pl.

 

 
 

 
                

  2012/2013

Inauguracja XI edycji programu Ocenianie kształtujące w Szkole uczącej się

Pomimo śnieżnej wiosny 53 dyrektorów odważnych szkół w komplecie zjechało do Ośrodka Szkoleniowego w Wildze. Szkolenia odbywały się w dwóch terminach: 19-20 marca oraz 21-22 marca. Spotkania te inaugurowały XI już edycję programu Ocenianie kształtujące w Szkole uczącej się, współprowadzonego przez Centrum Edukacji Obywatelskiej i Polsko-Amerykańską Fundację Wolności.

SP 15 uczestniczy w Programie OK SUS.

Ocenianie kształtujące w Szkole Uczącej Się to kompleksowy program, którego celem jest podniesienie efektywności nauczania i uczenia się przez wykorzystanie oceniania kształtującego.

Zastosowanie metod OK pozwala nauczycielowi modyfikować dalsze nauczanie i przekazywać uczniom informację zwrotną pomagającą im się uczyć.

Wejście do programu to pierwszy krok na drodze do uzyskania przez szkołę  Tytułu Szkoły Uczącej Się – certyfikatu jakości nauczania z wykorzystaniem OK.

zobacz

„Metodnik”

 

Światła – trzy kartki w kolorach: zielonym, żółtym i czerwonym

Uczniowie wystawiają odpowiedni kolor w celu poinformowania:

·         zielony – daję sobie świetnie radę, wszystko rozumiem

·         żółty – mam pewne wątpliwości

·         czerwony – nic nie rozumiem, proszę o pomoc

 

Po zastosowaniu tej techniki nauczyciel może poprosić „zielonych” o wytłumaczenie wątpliwości
w parach „żółtym”, natomiast „czerwonym” sam powinien  wytłumaczyć wszystko od początku.

Innym wariantem metody jest używanie tylko dwóch świateł: zielonego i czerwonego na wyrażenie zgody lub jej braku.

 

Światła powinny stać na ławce każdego ucznia i być w ciągłym użyciu.

Jeśli nie mamy gotowych świateł, można używać kciuków: do góry – zgadzam się, do dołu – nie zgadzam się.

 

2.       Karty: A, B, C i D

Nauczyciel zadaje uczniom pytanie z możliwością czterech różnych odpowiedzi. Uczniowie po zastanowieniu się (najlepiej w parach) decydują, którą odpowiedź wybierają.

Ważne jest, aby uczniowie umieli uzasadnić swój wybór.

Innym wariantem może być używanie mniejszej kafeterii, np. złożonej z dwóch lub trzech opcji.

 

3.       Białe tablice

Nauczyciel zadaje pytanie, a uczniowie piszą odpowiedź ścieralnym flamastrem na białej tablicy. Podnoszą swoją tablicę i nauczyciel ma obraz odpowiedzi całej klasy. Metoda zmusza każdego ucznia do udzielenia odpowiedzi.

Ważne jest, aby białe tablice stosować w sposób ciągły, nie tylko od czasu do czasu.

 

4.       Patyczki

Na początku lekcji uczniowie oddają nauczycielowi patyczki ze swoimi imionami. Nauczyciel po zadaniu pytania losuje patyczek z imieniem ucznia, który odpowiada.

Zapewnia to różnorodność wyboru osób i mobilizuje każdego ucznia do poszukiwania odpowiedzi.

Metoda ta wymaga wprowadzenia i przestrzegania zasady ustalania odpowiedzi w parach lub wydłużonego czasu oczekiwania na odpowiedź ucznia.

 

5.       Zakaz ponoszenia rąk

Jest to karta dla nauczyciela, który swoim metodnikiem przypomina uczniom o ustalonej zasadzie – niezgłaszania się do odpowiedzi przez podnoszenie ręki. Wprowadzenie tej zasady jest konieczne przy pracy z zastosowaniem metodnika. Dzięki niej oraz zastosowaniu patyczków wszyscy mobilizują się do poszukiwania odpowiedzi na pytanie nauczyciela. Karta pozwala bezgłośnie przypomnieć uczniom o wprowadzonej umowie.

 

 

Ocenianie Kształtujące

- To jest atrakcyjna metoda dla ucznia, zwiększa poczucie bezpieczeństwa, uczy dbać o własne dobro, motywuje do nauki. - Ułatwia pracę uczniom, szczególnie tym, którzy mieli problemy z nauką. Uczeń wie, czego i dlaczego się uczy i na co nauczyciel będzie zwracał uwagę. - Nauczyciele udoskonalają swój warsztat pracy, wprowadzają różne metody aktywizujące uczniów, przez co lekcje są bardziej atrakcyjne a uczniowie aktywnie w nich uczestniczą. Informacja zwrotna dla rodziców jest bardzo czytelna i pomocna. OK zbliża rodzica do szkoły. - Rodzic ma poczucie, że szkoła jest zainteresowana sukcesem jego dziecka, jego rozwojem. Dostaje konkretną informację, na jakim poziomie rozwoju jest jego dziecko. 

Liczne badania i raporty dowodzą, że ocenianie kształtujące jest bardzo efektywnym sposobem podnoszenia osiągnięć uczniów.
 
Ocenianie kształtujące, nazywane także "ocenianiem pomagającym się uczyć", jest w wielu krajach uważane za jeden z najbardziej obiecujących kierunków reformowania oświaty. Raport Organizacji Rozwoju Gospodarczego i Współpracy (OECD) z 2005 r. dowodzi skuteczności tego sposobu oceniania w poprawie wyników nauczania, przygotowaniu do uczenia się przez całe życie i wyrównywaniu szans edukacyjnych.



Elementy oceniania kształtującego

Nauczyciel, który stosuje ocenianie kształtujące:

  • * określa cele lekcji i formułuje je w języku zrozumiałym dla ucznia

Nauczyciel przed przystąpieniem do planowania lekcji zastanawia się, jakie cele chce zrealizować z uczniami podczas lekcji. Określa też, co chce, aby uczniowie osiągnęli. Często cel, który stawia sobie nauczyciel, może być dla ucznia niejasny. Dlatego nauczyciel musi go tak sformułować, aby stał się on zrozumiały dla każdego ucznia. Pod koniec lekcji wraz z uczniami nauczyciel powinien sprawdzić, czy cel został osiągnięty.
 

  • * ustala wraz z uczniami kryteria oceniania, czyli to, co będzie brał pod uwagę przy ocenie pracy ucznia

Uczeń musi wiedzieć, co dokładnie będzie podlegało ocenie. Należy ustalić, co będzie brane pod uwagę przy ocenianiu (NaCoBeZu).

Chodzi o to, by określić dowody, fakty, które pokażą zarówno nauczycielowi, jak i uczniowi, w jakim stopniu cel lekcji został osiągnięty.

Kryteria także pomagają uczniom przygotować się do sprawdzianu oraz wykonać pracę tak, aby postawiony przez nauczyciela cel został zrealizowany. Nauczyciel konsekwentnie ocenia tylko to, co zapowiedział wcześniej.

 

  • * rozróżnia funkcje oceny sumującej i kształtującej

Ocena sumująca ma znaczenie przy podsumowaniu wiedzy nabytej przez ucznia i zwykle ogranicza się do stopnia. Ocena kształtująca natomiast służy uczniowi do tego, aby uświadomił sobie, co zrobił dobrze, co źle i jak może poprawić swoją pracę. W ocenianiu kształtującym uczeń otrzymuje mniej ocen (stopni), a częściej informację zwrotną od nauczyciela czy kolegi.
 

  • * buduje atmosferę uczenia się, pracując z uczniami i rodzicami

Warto poświęcić czas na dyskusję o tym, jak uczniowie się uczą i co pomaga im się uczyć. Atmosfera sprzyjająca uczeniu się przejawia się większym poczuciem własnej wartości uczniów, zaangażowaniem w proces uczenia się, samodzielnością, umiejętnością współpracy oraz świadomym uczeniem się.
 

  • * potrafi formułować pytania kluczowe

Pytania kluczowe to pytania, które skłaniają uczniów do myślenia. Takie pytania ukazują uczniom szerszy kontekst omawianego zagadnienia, zachęcają do poszukiwania odpowiedzi i silniej angażują w naukę.
 

  • * potrafi zadawać pytania angażujące ucznia w lekcję

Zadawanie pytań w ocenianiu kształtującym polega na włączaniu wszystkich uczniów w myślenie nad rozwiązywaniem problemu postawionego przez nauczyciela. Ma temu służyć m.in.:

 

  • - wydłużenie czasu oczekiwania na odpowiedź ucznia,
  • - kierowanie przez nauczyciela pytania do wszystkich uczniów, a nie tylko do zgłaszających się,
  • - poszukiwanie w parach odpowiedzi na pytania nauczyciela,
  • - niekaranie za błędne odpowiedzi.
  • - stosuje efektywną informację zwrotną

Nauczyciel zamiast stawiać ocenę sumującą przekazuje uczniowi komentarz do jego pracy. Dobra informacja zwrotna jest sztuką, ale zawsze powinna zawierać cztery elementy:
 

  • - wyszczególnienie i docenienie dobrych elementów pracy ucznia,
  • - odnotowanie tego, co wymaga poprawienia lub dodatkowej pracy ze strony ucznia,
  • - wskazówki, w jaki sposób uczeń powinien poprawić tę konkretną pracę,
  • - wskazówki, w jakim kierunku uczeń powinien pracować dalej.

Informacja zwrotna musi być ściśle związana z kryteriami oceniania określonymi przed wykonaniem zadania (czyli z NaCoBeZu).

  • * wprowadza samoocenę i ocenę koleżeńską

Uczniowie – na podstawie podanych kryteriów oceniania – wzajemnie recenzują swoje prace, dają sobie wskazówki, jak je poprawić. Ma to dwojaki sens: z jednej strony dobrze rozumieją kolegę, którego pracę sprawdzają, gdyż przed chwilą wykonywali to samo zadanie, a z drugiej – uczą się od swojego kolegi: ustalania kryteriów oceniania (co oceniam?) i umiejętności dawania informacji zwrotnej (jak to komunikuję?)

Jeśli uczeń sam potrafi ocenić, ile się nauczył i co jeszcze musi zrobić, aby osiągnąć wyznaczony cel, to pomaga mu to w procesie uczenia się i czyni z niego aktywnego uczestnika tego procesu.

Centrum Edukacji Obywatelskiej zajmuje się upowszechnianiem oceniania kształtującego w polskich szkołach od 2003 roku
poprzez stacjonarne szkolenia dla rad pedagogicznych i kursy internetowe.

Uczniowi OK daje poczucie bezpieczeństwa, nauczycielowi - szansę na rozwój kreatywności, a rodzica zbliża do szkoły.

Poznaj więcej opinii dyrektorów i nauczycieli uczestniczących w programie Ocenianie Kształtujące w Szkole Uczącej Się.

 

- OK ukierunkował uczniów, szczególnie tych, którzy mieli problemy z nauką. Uczeń wie, czego i dlaczego się uczy i na co nauczyciel będzie zwracał uwagę.

- Nauczyciele dopytują innych, jak pracują i chętnie dzielą się swoimi doświadczeniami.

- Rodzice wiedzą, czego ich dziecko jeszcze nie potrafi i w czym należy mu pomóc.

- Polepszyły się relacje uczeń – nauczyciel.

- Uczeń wie, czego się będzie uczył, co na lekcji jest najważniejsze (nacobezu), ma przez to większą motywację do nauki, jest bardziej zainteresowany przedmiotem.

- Nauczycielowi łatwiej jest utrzymać dyscyplinę w klasie, zainteresowanie uczniów lekcją.

- Nauczyciel rozwija się zawodowo, widzi efekty swojej pracy.

- Rodzice bardziej świadomie uczestniczą w procesie dydaktycznym.

- Uczniowie ambitni postrzegają to jako nowość, motywuje to ich do wydajniejszej pracy. Uczeń z trudnościami ma większą szansę uzyskania pozytywnej oceny niż przy tradycyjnych metodach nauczania.

- To jest atrakcyjna metoda dla ucznia, zwiększa poczucie bezpieczeństwa, uczy dbać o własne dobro (dopominanie się o nacobezu), motywuje do nauki (daje dodatkowe szanse poprawy ocen).

- Nauczyciele udoskonalają swój warsztat pracy, wprowadzają różne metody aktywizujące uczniów przez co lekcje są bardziej atrakcyjne a uczniowie aktywnie w nich uczestniczą. Informacja zwrotna dla rodziców jest bardzo czytelna i pomocna. OK zbliża rodzica do szkoły.

- Uczniowie wiedzą czego się będą uczyć i na co mają zwracać uwagę przy przygotowaniu się do odpowiedzi bądź sprawdzianu. Chętnie się wypowiadają, bo za pomocą patyczków są wywoływani do odpowiedzi.

- OK. daje szanse nauczycielowi na rozwój własnej kreatywności. Rozwija refleksję pedagogiczną.

- Rodzic ma poczucie, że szkoła jest zainteresowana sukcesem jego dziecka, jego rozwojem. Dostaje konkretną informację na jakim poziomie rozwoju jest jego dziecko.

Zeszyt 1 - Cele lekcji - pobierz (1,3 MB .pdf)

Zeszyt 2 - Nacobezu - pobierz (2,6 MB .pdf)

Zeszyt 3 - Informacja zwrotna - pobierz (2,1 MB .pdf)

Zeszyt 4 - Współpraca z rodzicami - pobierz (1,5 MB .pdf)

Zeszyt 5 - Rozwód oceny kształtujacej z sumującą - pobierz (1,3 MB .pdf)

Zeszyt 6 - Pytania w OK - pobierz (1,4 MB .pdf)

Zeszyt 7 - Ocena koleżeńska i samoocena - pobierz (974 KB .pdf)

 

http://www.spicynodes.org/a/8c7a5091a4aeaea1dea9c70fe52f8a78

strona główna