Drogi szóstoklasisto!

Zapoznaj się ze standardami egzaminacyjnymi.

 

 Standardy wymagań

egzaminacyjnych dla uczniów szkoły

podstawowej

Standardy informują, jakie umiejętności powinien opanować uczeń

przystępujący do sprawdzianu szóstoklasisty. Są one podzielone na

5 obszarów:

czytanie

pisanie

rozumowanie

korzystanie z informacji

wykorzystywanie wiedzy w praktyce.

Standardy adresujemy przede wszystkim do uczniów, ich rodziców

i nauczycieli.

Czytanie

Uczeń powinien odczytywać różne rodzaje tekstów (fragmenty kronik, baśnie, legendy, zaproszenia, ogłoszenia, telegramy, artykuły prasowe itd.). Nie tylko w sensie dosłownym, kiedy wystarczy wyszukać proste informacje i skojarzyć ze sobą. To także czytanie na poziomie przenośnym, kiedy trzeba odkrywać znaczenie zawartych w tekście przenośni. Poza tym szóstoklasista powinien określać znaczenie różnych elementów czytanego tekstu. Czyli rozumieć np. pojęcia fikcji literackiej, narracji, podmiotu mówiącego, odbiorcy tekstu itp. Powinien posługiwać się terminami i wiedzieć, kiedy występują w tekście: wątek, akcja, bohater, porównanie, rym, zwrotka, refren, baśń itd. "Czytanie" to także rozumienie znaczenia podstawowych symboli na diagramach, mapach, planach i schematach.

Najczęściej tę umiejętność sprawdzają zadania zamknięte, czyli takie, w których uczeń ma do wyboru jedną z kilku odpowiedzi i wybiera poprawną według własnego uznania .


Pisanie

Jest traktowane szeroko, nie tylko jako umiejętność pisania wypracowań z języka polskiego czy historii "na zadany temat". To także rysowanie osi liczbowych, diagramów, schematów, planów itd. - Umiejętność tę kształtuje się w szkole nie tylko na lekcjach języka polskiego, ale   także historii, matematyki czy przyrody.

Tzw. standardy egzaminacyjne dla szóstoklasistów wymieniają formy pisemnej wypowiedzi, które powinien znać absolwent szkoły podstawowej i które są badane przez sprawdzian. Są to m.in.: opowiadanie, opis przedmiotu, sprawozdanie z uroczystości czy wycieczki, notatka, streszczenie, list i kartka pocztowa, telegram czy instrukcja. Sprawdzian ocenia także kompozycję tekstu, gramatykę, ortografię i interpunkcję.

Uczeń powinien budować taką wypowiedź ze "świadomością intencji". Nasze wypowiedzi zawsze czemuś służą. I tego celu uczeń musi być świadomy, tworząc wypowiedź. Inaczej formułuje się wypowiedź, gdy chcemy grzecznie o coś poprosić, inaczej, gdy celem jest stanowcza odmowa

Co to znaczy poprawna kompozycja tekstu?   Chodzi o odpowiednie uporządkowanie wypowiedzi. Nie może być chaotyczna, np. kolejne zdania w tym samym akapicie powinny się ze sobą ściśle łączyć, związek między poszczególnymi akapitami jest luźniejszy, ale musi być dostrzegalny.

"Pisanie" w sprawdzianie badają najczęściej zadania otwarte tzw. krótkiej lub rozszerzonej odpowiedzi. Uczeń sam ją formułuje.

 

Rozumowanie

Na sprawdzianie uczeń musi udowodnić, że potrafi rozumować, co w dużym skrócie oznacza umiejętność: porządkowania wydarzeń (np. chronologicznie), zjawisk, figur, dostrzegania przyczyn i przewidywania skutków wydarzenia. Rozumowanie to także wyrażanie przez ucznia opinii i argumentów za nimi, ustalenie sposobu rozwiązywania jakiegoś zadania.

 

Korzystanie z informacji

We współczesnym świecie zewsząd otaczają człowieka informacje, dlatego tak istotna jest umiejętność korzystania z nich. W wypadku sprawdzianu chodzi tu głównie o umiejętność wskazywania źródeł różnych informacji. Trzeba też umieć posługiwać się źródłami i informacjami, żeby lepiej poruszać się i zrozumieć ten świat. Np. sprawdzian może badać, czy uczeń potrafi z oferty mediów skierowanej do dzieci i młodzieży wybrać właściwą, kierując się określonymi wcześniej kryteriami.  

 

Wykorzystywanie wiedzy w praktyce

Uczeń powinien umieć rozwiązywać zadania, w których praktycznie wykorzystuje zdobytą wiedzę, czyli nie w sytuacjach typowo szkolnych, ale odnoszących się do sytuacji życiowych, codziennych. W tych zdaniach wymaga się od szóstoklasisty np. wykonywania obliczeń długości, powierzchni, objętości, wagi, czasu, temperatury czy ilości pieniędzy. Ale także wybierania właściwych przyrządów do obserwacji i pomiarów czy stosowania właściwych terminów do opisywania zjawisk przyrodniczych.

 

Struktura sprawdzianu

Sprawdzian w szóstej klasie szkoły podstawowej składa się z 25 zadań, w większości testowych i kilku zadań otwartych. Każde zadanie jest osobno punktowane, każde sprawdza jedną z pięciu umiejętności. Np. w jednym z już odbytych sprawdzianów aż 10 zadań sprawdzało w uczniach umiejętność "czytania", siedem badało "wykorzystywanie wiedzy w praktyce", a tylko po dwa zadania sprawdzały "pisanie" oraz "korzystanie z informacji".

Jednak liczba zadań nie zawsze przekłada się na liczbę możliwych do zdobycia punktów (z całego sprawdzianu można ich dostać 40). I tak za dwa zadania sprawdzające "pisanie" można było zdobyć aż 12 pkt., z "czytania" - 10 pkt., z "rozumowania" i "wykorzystywania wiedzy w praktyce" - po 8 pkt., a za zadania badające "korzystanie z informacji" - 2 pkt.

 

Egzamin zewnętrzny

Sprawdzian w VI klasie podstawówki to jeden z trzech egzaminów zewnętrznych obok egzaminu gimnazjalnego i tzw. nowej matury . Ich główną zasadą jest, że uczniowie piszą w szkołach, a potem zakodowane prace oceniają egzaminatorzy poza szkołą. Uczniowie dowiadują się, jakie umiejętności opanowali dobrze, a jakie gorzej. To dodatkowa informacja o uczniu obok równie ważnych nauczycielskich stopni. Szkoła zaś dowiaduje się, czego naucza dobrze, a w czym powinna się poprawić.

 

Wynik sprawdzianu nie decyduje o przyjęciu do gimnazjum, nie jest wpisywany na świadectwo, a tylko na specjalne zaświadczenie, które uczeń lub jego rodzice (prawni opiekunowie) odbierają w szkole. Sprawdzianu nie można nie zdać, nawet gdy dostanie się 0 na 40 możliwych do zdobycia punktów, odchodzi się ze szkoły podstawowej do gimnazjum. Natomiast trzeba go napisać - jeśli ktoś do niego nie przystąpi, musi powtarzać szóstą klasę.

Każdego roku sprawdzian przeprowadzany jest w kwietniu. We wszystkich szkołach w całej Polsce odbywa się on w tym samym dniu i o tej samej godzinie, w terminie ustalonym przez dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej. Informacja o terminie sprawdzianu ogłaszana jest przez kuratorów i dyrektorów szkół podstawowych, a także zamieszczana w Internecie - na stronie Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, okręgowych komisji egzaminacyjnych i Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu.

Dla uczniów, którzy z przyczyn losowych lub zdrowotnych nie mogli przystąpić do sprawdzianu w ustalonym terminie w kwietniu, a także dla tych, którzy wtedy przystąpili, ale przerwali sprawdzian, dyrektor Centralnej Komisji Egzaminacyjnej wyznacza dodatkowy termin. Dodatkowy sprawdzian odbywa się nie później niż do dnia 20 sierpnia danego roku, w miejscu wskazanym przez dyrektora okręgowej komisji egzaminacyjnej.

Na sprawdzianie każdy uczeń otrzymuje taki sam zestaw zdań wraz z kartą odpowiedzi (zwany arkuszem egzaminacyjnym). Zestawy do przeprowadzania sprawdzianu przygotowują okręgowe komisje egzaminacyjne, a o tym, jaki zestaw będą rozwiązywać uczniowie decyduje dyrektor Centralnej Komisji Egzaminacyjnej. Sprawdzian trwa 60 minut i jest to czas, który przeznaczony jest na rozwiązywanie zadań. Przed przystąpieniem do wykonywania zadań uczeń koduje swój zestaw zgodnie z poleceniem przewodniczącego szkolnego zespołu egzaminacyjnego lub zespołu nadzorującego oraz zapoznaje się z informacjami z pierwszej strony zestawu do przeprowadzania sprawdzianu. Czas poświęcony na zapoznanie się ucznia z tymi informacjami oraz czas kodowania nie są wliczane do czasu sprawdzianu!  

Dla uczniów (słuchaczy) z dysfunkcjami czas trwania sprawdzianu może być przedłużony nie więcej niż 30 min.

Wynik sprawdzianu to suma punktów uzyskanych za wykonanie zadań otwartych i zamkniętych. Wyniki sprawdzianu ustala okręgowa komisja egzaminacyjna. Ustalony wynik jest ostateczny.

Od 2003 r. na prośbę ucznia (słuchacza) lub jego rodziców (prawnych opiekunów) sprawdzona i oceniona praca ucznia jest udostępniana uczniowi (słuchaczowi) lub jego rodzicom (prawnym opiekunom).  

 

 

Kilka wskazówek praktycznych :

1.         Właściwy kod ucznia musi być wpisany wszędzie tam, gdzie jest przewidziany.

2.         Rozwiązania zadań otwartych muszą znaleźć się w miejscach do tego przeznaczonych.

3.         Odpowiedzi w zadaniach zamkniętych powinny być zaznaczane w odpowiedni sposób, tzn. prostokąciki mają być wypełnione.

4.         Należy dokładnie czytać polecenia i wykonać to co polecono w danym zadaniu.

5.         W zadaniach matematycznych należy zwrócić uwagę na poprawny zapis rozwiązania oraz na opłacalność wykonywania obliczeń cząstkowych (punktowane są kolejne etapy rozwiązania!!!)

6.         Praca pisemna powinna mieć określoną formę, powinna zawierać co najmniej 8 zdań lub 40 wyrazów, o ile w poleceniu nie podano inaczej.

7.         Warto pamiętać o poprawności językowej i ortograficznej, a także o uporządkowaniu tekstu (akapity) oraz czytelnym i przejrzystym zapisie.   

 

  Gimnazja w Olsztynie